قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2914

تاريخ الفي ( فارسى )

شش هزار نفر از آن طايفه را در دمشق به قتل رسانيدند . و اين واقعه در پانزدهم ماه رمضان اين سال واقع شد . و چون اسماعيل ، خليفهء بهرام ، كه در قلعهء بانياس بود ، اين خبر شنيد از ترس آن‌كه مبادا تاج الملوك لشكر به آنجا فرستاده اهل آن قلعه را نيز به قتل رساند ، كس نزد فرنگان فرستاد كه « من قلعهء بانياس را به شما مىدهم و خود در ولايت شما مىباشم . » فرنگان اين معنى را غنيمت دانسته فى الحال آمده آن قلعه را متصرّف شدند . و اسماعيل با جمعى كه در آن قلعه بودند به ولايت فرنگ رفته در كمال زارى و خوارى زيست مىكردند تا آخر بعد از چند سال ، در همان ولايت بمرد . « 1 » و چون فرنگان كشته شدن مزدغانى شنيدند بسيار اندوهناك شدند كه گويا دمشق از تصرّف آنها بيرون رفته . پس بنابراين جميع امراى فرنگ مثل صاحب بيت المقدّس و صاحب انطاكيه و صاحب طرابلس و غير ايشان از تجّار ، و جماعتى كه به زيارت بيت المقدّس آمده بودند جمع شده صلاح در آن ديدند كه لشكر به دمشق كشند و دمشق را از دست تاج الملوك بگيرند . القصّه ، فرنگان با سپاه زياده « 2 » متوجّه دمشق شده ، وقتى كه به حوران « 3 » رسيدند ، شروع در نهب و غارت و جمع غلّه نمودند . تاج الملوك بر اين حال اطّلاع يافت . يكى از امراى خود را كه به شمس الخواص مشهور بود با جمعى از دليران به جنگ ايشان فرستاد . اتفاقا شب زمستان بود و باران بسيار مىباريد كه شمس الخواص به حوالى اردوى فرنگان رسيده بىتوقّف بر ايشان ريخت . چون فرنگان خبر نداشتند آتش‌بازى ايشان در آن شب معطّلى محض بود ، سراسيمه شده شروع در گريختن كردند ؛ چنانچه سردار ايشان با چهل نفر از آن معركه جان به سلامت بردند و باقى همه به ضرب تيغ بىدريغ مجاهدان راه خدا هلاك شدند . شمس الخواص ، زياده از ده هزار اسب ، از آن معركه به دست آورد و با چندين غنايم و اموال مظفّر و منصور به جانب دمشق مراجعت نمود . و اين واقعه در ماه ذيحجهء اين سال به ظهور رسيد . و از جمله وقايع اين سال آنكه امير عماد الدّين شهر حمات را از دست پسر تاج الملوك ، سونچ ، گرفت و او را محبوس ساخته به حلب برد . تفصيل اين مجمل آنكه ، در اين سال امير عماد الدّين به قصد جهاد فرنگ از فرات عبور نموده متوجّه بلاد شام شد . چون به حوالى حمات رسيد ، كس پيش تاج الملوك به دمشق فرستاده از وى امداد خواست كه به جهاد فرنگ

--> ( 1 ) . ابن اثير تاريخ فوت اسماعيل را 524 هجرى قيد كرده است - الكامل ، ج 10 ، ص 675 . ( 2 ) . به تصريح ابن اثير سپاه فرنگان مشتمل بر دو هزار سوار و سربازان پياده بود كه « از فرط كثرت به شمارش درنمىآمدند . » - منبع پيشين . ( 3 ) . از اعمال و توابع دمشق مشتمل بر چندين قريه - ياقوت ، معجم البلدان .